ΕΛΛΗΝΕΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΕΣ   -   ΜΕΡΟΣ Α΄


• Ο Τέλλος Άγρας γεννήθηκε στα 1899 στην Καλαμπάκα και πέθανε στα 1944 στην Αθήνα. Ήταν βορειοηπειρώτης στην καταγωγή. Το αληθινό του όνομα ήταν Ευάγγελος Ιωάννου, αλλά από τα πρώτα του λογοτεχνικά βήματα χρησιμοποίησε ως φιλολογικό ψευδώνυμο το όνομα του ανθυπολοχαγού και εθνομάρτυρα Μακεδονομάχου Τέλλου Άγρα και με αυτό έμεινε γνωστός στα Ελληνικά Γράμματα. Για την ποίησή του τιμήθηκε στα 1940 με το Κρατικό Βραβείο. Κτυπημένος στο πόδι, την τελευταία μέρα της γερμανικής Κατοχής, από αδέσποτη σφαίρα, πέθανε ένα μήνα αργότερα και σε ηλικία μόλις 45 ετών.
• Ο Τίτος Αινείας [ λογοτεχνικό ψευδώνυμο του Σταύρου Κοκκινέα ] γεννήθηκε στη Σαϊδόνα του Ταυγέτου στα 1916. Επιδόθηκε ιδιαίτερα με αγάπη στην παιδική λογοτεχνία. Συνεργάστηκε με εφημερίδες, περιοδικά ελληνικά και ξένα και με ραδιοφωνικούς σταθμούς, κάνοντας εκπομπές που απευθύνονταν σε μαθητές. Στα 1947 βραβεύτηκε με το διήγημά του Νο 6223 στον Πανελλήνιο Διαγωνισμό της Εργατικής Εστίας.

• Η Σωτηρία Αλιμπέρτη γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη στα 1847 και πέθανε στην Αθήνα το 1922. Δεν ασχολήθηκε συστηματικά με τη λογοτεχνία. Το μοναδικό της έργο Αι ηρωίδες της Ελληνικής Επαναστάσεως δημοσιεύθηκε μετά το θάνατό της. Είναι ένα βιβλίο που εξαίρει τους αγώνες των γυναικών της Μεγάλης Επανάστασης του ’21, διαποτισμένο από βαθύ πατριωτικό συναίσθημα.

• Ο Μπάμπης Άννινος γεννήθηκε στο Αργοστόλι το 1852 και πέθανε στην Αθήνα το 1934.Από μαθητής έγραφε ποιήματα και η πρώτη του ποιητική συλλογή με τίτλο Λυκαυγές τυπώθηκε όταν ήταν σε ηλικία 19 ετών. Η πολιτεία, αναγνωρίζοντας τη σημαντική του προσφορά στην ποίηση, τη σάτιρα, την επιθεώρηση, το θέατρο, το χρονογράφημα, την Ιστορία και τη δημοσιογραφία, τον τίμησε με το χρυσό Αριστείο Γραμμάτων και Τεχνών και το Σταυρό του Σωτήρος.

• Ο Αριστοτέλης Βαλαωρίτης γεννήθηκε το 1824 και πέθανε το 1873 στη Λευκάδα. Στα αποκαλυπτήρια του ανδριάντα του εθνομάρτυρα Γρηγορίου του Ε΄ απήγγειλε το ποίημα που αρχίζει με το στίχο  Πώς μας θωρείς ακίνητος, πού τρέχει ο λογισμός σου  Από τη μεγάλη του συγκίνηση έπαθε καρδιακή κρίση. Λίγα χρόνια αργότερα πέθανε από νέα καρδιακή κρίση.

• O Ηλίας Βενέζης, που το πραγματικό του όνομα ήταν Ηλίας Μέλλος, γεννήθηκε στις Κυδωνίες [ το Αϊβαλί ] της Μικράς Ασίας το 1904 και πέθανε στην Αθήνα το 1973. Στη Μικρασιατική καταστροφή του 1922 έζησε τη φρίκη της καταστροφής, το δράμα του ξεριζωμού και γεύτηκε την πίκρα της προσφυγιάς. Αιχμαλωτίστηκε από τους Τούρκους και μεταφέρθηκε στα βάθη της Ανατολής να δουλέψει στα εργατικά τάγματα με το νούμερο 31328. Γνωστά του έργα είναι  Αιολική γη, Νούμερο 31328, Γαλήνη. Στα 1940 τιμήθηκε με το λογοτεχνικό βραβείο του Κράτους.

• Ο Γεώργιος Βιζυηνός γεννήθηκε στη Βιζύη της Θράκης στα 1849 και πέθανε στην Αθήνα το 1896. Η ζωή του ήταν γεμάτη περιπέτειες και το τέλος του τραγικό. Η έφεση που είχε για άνοδο και μεγάλη εξέλιξη θα ανακοπεί από κάποιους ζηλόφθονους ανθρώπους και κάποιες κλίκες. Ο ίδιος είχε επίγνωση της αξίας του και η ζηλοφθονία που συνάντησε, όταν θέλησε να γίνει καθηγητής Πανεπιστημίου, γέμισαν πίκρα την ευαίσθητη ψυχή του, ώστε σάλεψαν τα λογικά του. Στο Δρομοκατιο ψυχιατρικό νοσοκομείο, όπου τον έκλεισαν, έζησε τέσσερα χρόνια και κάπου κάπου όταν το σκοτάδι που τύλιγε το μυαλό του, διαλυόταν, έγραφε στίχους γεμάτους θλίψη και πόνο, μέχρι το θάνατό του που τον βρήκε σε ηλικία 47 ετών. Είναι ο θεμελιωτής της σύγχρονης ελληνικής πεζογραφίας. Δικά του αριστουργήματα είναι  Ο Μοσκώβ Σελήμ, Το αμάρτημα της μητρός μου, Ποιος ήταν ο φονεύς του αδελφού μου, Το μόνον της ζωής μου ταξίδιον.

• Ο Δημοσθένης Βουτυράς γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη το 1879 και πέθανε στην Αθήνα το 1958. Στα Γράμματα πρωτοεμφανίζεται στο Περιοδικό μας που εξέδιδε ο Γεράσιμος Βώκος. Υπολογίζεται ότι έγραψε περίπου 400 διηγήματα. Τιμήθηκε από την Πολιτεία με το χρυσό Αριστείον Γραμμάτων.

• Ο Ιωάννης Γρυπάρης γεννήθηκε στη Σίφνο στα 1870 και πέθανε στην Αθήνα το 1942. Είχε μεγάλη κλασική παιδεία και ήταν από τους πρώτους οπαδούς της δημοτικής που την χειριζόταν τέλεια. Έργο του είναι η μοναδική του ποιητική συλλογή Σκαραβαίοι και τερρακότες για την οποία και τιμήθηκε με το Αριστείον Γραμμάτων.

• Ο Στέφανος Δάφνης, το πραγματικό όνομα του οποίου ήταν Θρασύβουλος Ζωτόπουλος, γεννήθηκε στο Άργος το 1882 και πέθανε στην Αθήνα το 1947.Σπούδασε Μαθηματικά στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας και δίδαξε ως καθηγητής στη Μέση Εκπαίδευση.Έκανε την πρώτη του εμφάνιση στα Γράμματα το 1898 στο περιοδικό Αττική Ίρις. Το 1920 εξέδωκε τη δεύτερη ποιητική του συλλογή με τίτλο Ανοικτό Παράθυρο, που βραβεύτηκε στο Φιλαδέλφειο ποιητικό διαγωνισμό.Από τις στήλες της εφημερίδας Τύπος, ως δημοσιογράφος πλέον, δημοσίευε σε συνέχειες, μυθιστορηματική βιογραφία του Γ.Βιζυηνού, χωρίς δυστυχώς να τη βγάλει σε βιβλίο.

• Ο Ίων Δραγούμης γεννήθηκε το 1878 στην Αθήνα και πέθανε το 1920. Ο Μακεδονομάχος Παύλος Μελάς υπήρξε άνδρας της αδελφής του.Υπήρξε οπαδός της δημοτικής και συνεργάτης του περίφημου φιλολογικού περιοδικού Νουμάς, στο οποίο υπέγραφε με το ψευδώνυμο Ίδας. Υπήρξε ένας από τους ιδρυτές του Εκπαιδευτικού Ομίλου.

• Ο Γεώργιος Δροσίνης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1859 και πέθανε στην Κηφισιά σε ηλικία 92 ετών. Η οικογένειά του είχε Μεσολογγίτικη καταγωγή. Ο παππούς του είχε σκοτωθεί στην ηρωική έξοδο της φρουράς του Μεσολογγίου το 1826. Το 1926 εκλέχθηκε Ακαδημαϊκός. Ήταν άνθρωπος απλός και αγαπητός που του άρεσε να κάνει παρέα με ανθρώπους της υπαίθρου, ψαράδες και ξωμάχους. Είναι ο ποιητής που πολύ αγάπησε ο λαός μας. Μέχρι σήμερα ακόμα τραγουδιούνται τα ποιήματά του Η ανθισμένη αμυγδαλιά και ακόμα Στης Πλάκας τις ανηφοριές.

• Ο Αργύρης Εφταλιώτης, που το πραγματικό του όνομα ήταν Κλεάνθης Μιχαηλίδης, γεννήθηκε στη Μήθυμνα της Λέσβου το 1849 και πέθανε στο Αντίμπ της Γαλλίας το 1923. ¨Εζησε πολλά χρόνια στην Καλκούτα και τη Βομβάη των Ινδιών, όπου και γνωρίστηκε και συνδέθηκε φιλικά με τον Αλέξανδρο Πάλη. Και οι δυο τους έγιναν φανατικοί υποστηρικτές του Ψυχάρη στη διάδοση και επικράτηση της δημοτικής. Η δημοτική του Εφταλιώτη είναι τόσα φυσική και αρμονική ώστε οι ομότεχνοί του τον αποκαλούσαν το αηδόνι της δημοτικής. Δικά του αριστουργήματα είναι οι Νησιώτικες Ιστορίες, Μαζώχτρα, Μαρίνος Κοντάρας. Μετέφρασε στη δημοτική την Οδύσσεια του Ομήρου και ποίηση του Αλκαίου και της Σαπφώς.

• Ο Κωνσταντίνος Καβάφης γεννήθηκε από Κωνσταντινουπολίτες γονείς στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου το 1863 όπου και πέθανε το 1933. Η ποίησή του εμπνεόταν από την Ιστορία, τη ζωή και την Αλεξάνδρεια που την αγάπησε πολύ. Όσο ζούσε, δεν εξέδωκε κανένα βιβλίο του. Κι αυτό διότι είχε την ιδιοτροπία να τυπώνει στη γραφομηχανή ένα ένα μόνο ξεχωριστά κάποιο του ποίημα και να τα μοιράζει μόνο στους πολύ στενούς του φίλους. Μετά το θάνατό του εκδόθηκαν και μάλιστα επανειλημμένα τα Άπαντά του και μάλιστα σε πάρα πολλές διαφορετικές γλώσσες. Κυκλοφόρησε επίσης μια μυθιστορηματική βιογραφία του με τίτλο Ο Αμαρτωλός, γραμμένη από το λογοτέχνη Μιχάλη Περάνθη.


ΤΟ ΨΑΧΤΗΡΙ