ΠΟΛ ΕΛΙΑΡ (PAUL ELUARD)
O ποιητής πρέπει να αγωνίζεται γιa να εξηγήσει τον κόσμο και για να τον μεταμορφώσει. Πρέπει να περνά από τον ορίζοντα του ενός ανθρώπου στον ορίζοντα
των άλλων ( Πολ Ελιάρ )
Γεννημένος στις 14 Δεκεμβρίου 1895 στο Σεν Ντενί, ο Πολ Ελιάρ θα κρατήσει για πάντα στο μυαλό του τη μελαγχολία του προαστιακού τοπίου. Κατά τη διάρκεια της εφηβείας του δέχεται την επίδραση των ομοφωνιστών (unanimistes) ποιητών. Αρρωσταίνει στα 16 του και νοσηλεύεται για δύο χρόνια σε σανατόριο στην Ελβετία, διακόπτοντας τις σπουδές του. Εκεί γνωρίζει την Γκαλά την οποία παντρεύεται το 1917. Εν τω μεταξύ, συλλέγει εντυπώσεις που θα αφήσουν το αποτύπωμά τους σε μιαν ευαισθησία μοιρασμένη ανάμεσα στις εικόνες της ευτυχίας και της δυστυχίας.
Η υπερρεαλιστική περίοδος
Στα είκοσι χρόνια του, αναζητεί μια γλώσσα. Ο υπερρεαλισμός παρέχει σ’ αυτόν τις τεχνικές της λεκτικής ανανέωσης: ο λυρισμός του θα αντλήσει απ’ αυτό το κίνημα μιαν επιστήμη της λέξης, της οποίας το πεδίο θα προσπαθήσει να διευρύνει. Θέλοντας να γίνει ο κληρονόμος όλης της γαλλικής ποιητικής παράδοσης, εργάζεται για τη σύνταξη μιας Ανθολογίας της παλιάς γαλλικής ποίησης, που θα δημοσιευθεί το 1951. Το 1926 προσχωρεί στο κομμουνιστικό κόμμα ενώ εμφανίζεται η πρώτη του σημαντική συλλογή, Η Πρωτεύουσα της οδύνης, για να ακολουθήσει, το 1929, η συλλογή Ο Έρωτας η Ποίηση. Τότε γνωρίζει και τη δεύτερη γυναίκα του, τη Νις, την οποία θα λατρέψει ως το θάνατό της, το 1946. Το 1932 εμφανίζεται Η ΄Αμεση ζωή , το 1934 Το Δημόσιο ρόδο. Το 1933, ρήξη με τον Αραγκόν και το κομμουνιστικό κόμμα. Το 1934 συνεργάζεται με τον Μπρετόν για το Συνοπτικό Λεξικό του Υπερρεαλισμού ενώ συμμετέχει στην Επιτροπή Επαγρύπνησης των Διανοουμένων.
Μυστικότητα και απλότητα
Μια νέα περίοδος αρχίζει με Τα Γόνιμα μάτια (1936), στα οποία επιχειρεί μια στροφή προς τη σαφήνεια κι απλότητα της γλώσσας, χωρίς αυτό να οδηγεί σε αποδυνάμωση του ονειρικού ή του φανταστικού. Κι αυτή η σύμπλευση του μυστικού με το απλό θα καθορίσει στο εξής όλο το έργο του Ελιάρ. Αυτή τον ωθεί να ξαναβρεί, μέσω της ποίησης, το νήμα της επαφής με την κοινή ανθρώπινη μοίρα.
Η στρατευμένη ποίηση
Με αφορμή τον ισπανικό εμφύλιο και το βομβαρδισμό της Γκερνίκα (για την οποία γράφει το ομώνυμο ποίημα το 1938), ο Ελιάρ στρατεύεται οριστικά. Το 1936 γράφει: « Ήρθε ο καιρός που όλοι οι ποιητές έχουν το δικαίωμα και το καθήκον να υποστηρίξουν ότι είναι βαθιά βυθισμένοι μέσα στη ζωή των άλλων ανθρώπων, μέσα στην κοινή ζωή».
Το 1938 η Φυσική ροή έρχεται να επεξηγήσει αυτή τη δήλωση, ενώ ο παγκόσμιος πόλεμος σπρώχνει τον Ελιάρ ακόμα περισσότερο σ’ αυτό το δρόμο. Το 1940 παίρνει μέρος στην Αντίσταση. Επανασυνδέεται, το 1942, με τον Αραγκόν, με τον οποίο δημιουργεί την Εθνική Επιτροπή Συγγραφέων. Γράφει τις συλλογές Το Ανοιχτό βιβλίο (1942), Ποίηση και Αλήθεια (1942-1943) (στην οποία ανήκει και το περίφημο ποίημα Λευτεριά), Στη Γερμανική συνάντηση (1944). Αλλά η στράτευση δεν αποκλείει την παράλληλη αναζήτηση της γλωσσικής τελειότητας, κάτι που διακρίνουμε κυρίως στην Αδιάκοπη ποίηση (1946). Μετά τον πόλεμο βραβεύεται με το Μετάλλιο της Αντίστασης για τη στρατευμένη του ποίηση. Παντρεύεται τη Ντομινίκ το 1951. Λάτρης του ελληνικού πνεύματος, γράφει ποιήματα για την ελληνική αντίσταση. Το 1949 παρουσιάζει τη συλλογή του Ελλάδα Ρόδο μου της Λογικής κι έρχεται στη χώρα μας. Γνωρίζει τους Καζαντζάκη, Σικελιανό και απαγγέλλει στις πλαγιές του Γράμμου, από τον τηλεβόα, ποιήματά του προς τιμήν των Ελλήνων ανταρτών. Το έργο του Ελιάρ, ύμνος στον έρωτα και στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια, διακόπτεται όταν ο ποιητής πεθαίνει από κρίση στηθάγχης, στις 18 Νοεμβρίου 1952.