ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ

[ 1909 - 1990 ]

Φύση ποιητική όπως διαφαίνεται όχι μόνο από την μεγάλη ποιητική του παραγωγή, ακόμα και στις πιο δύσκολες στιγμές της ζωής του [ εξορίες, οικογενειακά προβλήματα, μια βασανιστική χρόνια πάθηση που υπέσκαπτε επί δεκαετίες την υγεία του ], αλλά και από τον ίδιο τον τρόπο ζωής του, έγινε σύμβολο του βασανισμένου Έλληνα και του κάθε καταπιεζόμενου ανθρώπου. Είχε την τύχη να ακούσει ένα μεγάλο μέρος του ογκώδους έργου του μελοποιημένο από ένα παγκόσμιο γίγαντα της μουσικής, το Μίκη Θεοδοράκη, και τραγουδισμένο από τα χείλη όλων των Ελλήνων, και όχι μόνο.
Γεννήθηκε στη Μονεμβάσια της Λακωνίας και πέθανε στις 11 Νοεμβρίου 1990 στην Αθήνα. Μαθητής Γυμνασίου στο Γύθειο, δημοσίευσε τα πρώτα του ποιήματα στη Διάπλαση των παίδων. Τα παιδικά και νεανικά του χρόνια τα σημάδευσαν τρία πολύ μεγάλα γεγονότα, η οικονομική κατάρρευση της οικογένειας, η φυματίωση του και οι ψυχικές ασθένειες του αδελφού, της αδελφής και της μητέρας του. Εργάστηκε ως γραφέας, ηθοποιός, χορευτής, διορθωτής τυπογραφικών δοκιμίων και αργότερα επιμελητής εκδόσεων του οίκου Γκοβόστη. Έχοντας ασπασθεί τις σοσιαλιστικές ιδέες από το 1929, αρχίζει να συνεργάζεται με το αριστερό περιοδικό Πρωτοπόροι και από το 1934 με τον Ριζοσπάστη, που εξέδωσε το τρίτο του βιβλίο, τον Επιτάφιο στα 1936. Στα χρόνια της δικτατορίας Μεταξά, τα όποια υπάρχοντα αντίτυπα του Επιταφίου ρίχθηκαν στην πυρά, κατά το παράδειγμα του Χίτλερ, στου Στύλους του Ολυμπίου Διός.
Έγινε μέλος της Εταιρείας Ελλήνων Λογοτεχνών, της οποίας ήταν αργότερα επίτιμος πρόεδρος. Στην Κατοχή μετείχε στην ομάδα Λογοτεχνών του ΕΑΜ. Μετά τον εμφύλιο εξορίστηκε στη Λήμνο και στη Μακρόνησο. Το 1954 παντρεύτηκε με τη γιατρό Γαρυφαλιά Γεωργιάδου. Ο Μίκης Θεοδωράκης μελοποιεί έργα του. Στο μεταξύ συνεργάζεται με τις εκδόσεις Κέδρος. Στα χρόνια της επτάχρονης στρατιωτικής δικτατορίας εξορίζεται στη Γυάρο, Λέρο και Σάμο. Το έργο του είναι ογκώδες. Ποίηση, θεατρικά, μεταφράσεις συνθέτουν ένα τεράστιο έργο που πολλά του τμήματα έχουν μεταφρασθεί σε πολλές γλώσσες. Στις δύο τελευταίες δεκαετίες της ζωής του τιμήθηκε με πλήθος από βραβεία σε Ελλάδα και εξωτερικό. Έφυγε από τη ζωή με δυό μόνο επιθυμίες, να γίνει ο κόσμος πιο δίκαιος, ειρηνικός και δημοκρατικός και από την άλλη να ταφεί στον τόπο που αγαπούσε και τον εμψύχωνε στις δύσκολες στιγμές του, τη Μονεμβάσια.